به گزارش مرز اقتصاد؛ همزمان با ایامالله دهه مبارک فجر، استان یزد شاهد بهرهبرداری از دو طرح بزرگ آبی و آغاز عملیات اجرایی دو پروژه زیربنایی دیگر است؛ طرحهایی که با رویکردی فنی، آیندهنگر و پایدار، نقش کلیدی در تأمین آب، تولید انرژی پاک، کنترل سیلاب و تقویت تابآوری زیرساختهای حیاتی استان ایفا میکنند.
در ایامالله دهه مبارک فجر انقلاب اسلامی، شرکت سهامی آب منطقهای یزد چهار پروژه مهم و راهبردی در حوزه آب و انرژی را وارد مرحله بهرهبرداری و اجرا میکند؛ پروژههایی که بیانگر حرکت هدفمند استان به سوی پایداری منابع آب، کاهش ناترازی انرژی و مدیریت هوشمندانه زیرساختها است.
جواد محجوبی، مدیرعامل شرکت آب منطقهای یزد، با اعلام این خبر گفت: در این ایام، نیروگاه برقابی مخزن خلیلآباد اردکان و مخزن بیستهزار مترمکعبی تصفیهخانه یزد به بهرهبرداری میرسند. نیروگاه برقابی خلیلآباد با سرمایهگذاری بخش خصوصی و با هدف تولید برق پایدار و سازگار با محیط زیست احداث شده و گامی مؤثر در کاهش وابستگی به منابع انرژی غیرپایدار به شمار میرود.
وی افزود: این نیروگاه با سرمایهگذاری یکهزار و دویست میلیارد ریالی، دارای توربینی با ظرفیت تولید پایدار برق و توان تأمین سالانه انرژی قابل توجه است که نقش مؤثری در کاهش فشار بر شبکه برق و کمک به تعادل انرژی کشور دارد.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای یزد همچنین به افتتاح مخزن بیستهزار مترمکعبی تصفیهخانه یزد اشاره کرد و گفت: این پروژه که از سال هزار و چهارصد آغاز شده، با حجم بالای عملیات عمرانی، نقش کلیدی در افزایش ذخیره راهبردی آب، پایداری خط انتقال و کاهش آسیبپذیری در برابر قطعی برق ایفا میکند.
محجوبی در ادامه از آغاز عملیات اجرایی دو پروژه دیگر شامل خط انتقال آب زینآباد به سفیدکوه و مرمت و بهسازی بند شماره دو تغذیه مصنوعی شهرستان مروست خبر داد و اظهار داشت: این طرحها با هدف افزایش ظرفیت انتقال آب پایدار، تقویت سفرههای زیرزمینی، کنترل سیلاب و کاهش خسارات ناشی از آن طراحی و اجرا میشوند.
** واکاوی و تحلیل فنی و عمیق پروژهها
نخست: امنیت آب و پایداری تأمین
پروژههای بهرهبرداریشده و در دست اجرای دهه فجر، مستقیماً در راستای تقویت امنیت آب استان یزد تعریف شدهاند. مخزن بیستهزار مترمکعبی تصفیهخانه یزد، با افزایش حجم ذخیره در ابتدای مسیر انتقال، نقش ضربهگیر راهبردی در شرایط بحران ایفا میکند.
این مخزن، امکان مدیریت نوسانات مصرف و کاهش اثر قطعیهای احتمالی برق را فراهم میسازد و باعث میشود تأمین آب شرب با ثبات بیشتری ادامه یابد. چنین زیرساختی، پایهای برای برنامهریزی بلندمدت در شرایط اقلیمی خشک استان است.
از سوی دیگر، خط انتقال زینآباد به سفیدکوه با افزایش ظرفیت انتقال آب به شهرستان تفت، حلقهای مهم در زنجیره توزیع عادلانه و پایدار منابع آب به شمار میرود.
دوم: پیوند آب و انرژی پایدار
احداث نیروگاه برقابی خلیلآباد، نماد همافزایی میان مدیریت منابع آب و تولید انرژی پاک است. استفاده از جریان آب برای تولید برق، بدون مصرف سوخت و بدون آلایندگی، رویکردی هوشمندانه در شرایط ناترازی انرژی کشور محسوب میشود.
این پروژه نهتنها به کاهش فشار بر شبکه برق کمک میکند، بلکه الگوی موفقی برای بهرهگیری چندمنظوره از زیرساختهای آبی ارائه میدهد. سرمایهگذاری بخش خصوصی در این حوزه نیز نشاندهنده جذابیت اقتصادی پروژههای ترکیبی آب و انرژی است.
توسعه چنین نیروگاههایی میتواند در آینده، به یک راهبرد ملی برای تأمین انرژی پایدار در کنار مدیریت بهینه منابع آب تبدیل شود.
سوم: تابآوری زیرساختها در برابر بحران
یکی از مهمترین دستاوردهای پروژههای دهه فجر، افزایش تابآوری زیرساختهای حیاتی استان است. مخزن تصفیهخانه یزد، با ایجاد ذخیره مطمئن، ریسک اختلال در تأمین آب را به حداقل میرساند.
همچنین وجود مخازن ضربهگیر و ایستگاههای پمپاژ در پروژه خط انتقال زینآباد، ضریب ایمنی شبکه انتقال را افزایش داده و از آسیبهای احتمالی ناشی از نوسانات فشار جلوگیری میکند.
این اقدامات، نشاندهنده عبور از نگاه کوتاهمدت و حرکت به سوی مدیریت ریسک و آیندهنگری در حوزه زیرساختهای آب است.
چهارم: تغذیه مصنوعی و حفاظت از منابع زیرزمینی
مرمت و بهسازی بند شماره دو تغذیه مصنوعی مروست، پاسخی فنی به چالش افت سطح آبهای زیرزمینی است. این پروژه با تقویت نفوذ آب به سفرهها، به احیای منابع زیرزمینی کمک میکند.
علاوه بر آن، کنترل سیلاب و کاهش خسارات ناشی از آن، از دیگر کارکردهای مهم این بند است که همزمان امنیت سکونتگاهها و پایداری منابع آب را تضمین میکند.
چنین
طرحهایی، نقش مکمل پروژههای انتقال آب بوده و تعادل میان برداشت و تغذیه منابع زیرزمینی را برقرار میسازند.
پنجم: حکمرانی آب و سرمایهگذاری هدفمند
مجموع این پروژهها نشاندهنده یک الگوی منسجم از حکمرانی آب در استان یزد است؛ الگویی که بر پایه برنامهریزی فنی، جذب سرمایه، و اجرای پروژههای اولویتدار شکل گرفته است.
حضور بخش خصوصی در پروژههای انرژیمحور، در کنار سرمایهگذاری دولتی در زیرساختهای حیاتی، بیانگر تنوعبخشی به منابع مالی و افزایش سرعت اجرای طرحها است.
این رویکرد میتواند زمینهساز توسعه پایدار، افزایش اعتماد عمومی و ارتقای کارآمدی مدیریت منابع آب در استان باشد.