به گزارش مرز اقتصاد، مدیرکل بهزیستی استان یزد با تأکید بر محدودیت منابع دولتی، از تغییر رویکرد این سازمان به سمت مردمیسازی خدمات، محلهمحوری و ساماندهی هدفمند ظرفیت خیران خبر داد؛ رویکردی که همزمان با ماه مبارک رمضان، با اجرای پویشهای «سلام محله» و «هر مسجد یک محله مهربان»، به دنبال تبدیل بهزیستی از یک نهاد کمتر دیدهشده به یک شبکه اجتماعی پویا و اثرگذار است.
نادر هومنیان مدیرکل بهزیستی استان یزد در جمع اصحاب رسانه، با تشریح برنامههای ماه مبارک رمضان این سازمان، گفت: بهزیستی نهادی مظلوم و کمتر دیدهشده است که گستره مأموریتهای آن، از معلولیت و آسیبهای اجتماعی تا مسکن، جهیزیه، درمان و توانمندسازی را شامل میشود، اما محدودیت منابع و پیچیدگی فرایندها، فشار مضاعفی بر جامعه هدف وارد کرده است.
وی با اشاره به تأخیر در ابلاغ اعتبارات و مشکلات تسهیلات بانکی، افزود: در شرایط اقتصادی فعلی، نمیتوان انتظار داشت بهزیستی صرفاً متکی به منابع دولتی باشد. راهبرد اصلی ما، حرکت آگاهانه به سمت مردمیسازی خدمات و استفاده هوشمندانه از ظرفیت خیران، تشکلها و نهادهای محلی است.
نادر هومنیان از تصویب تشکیل «مجمع خیرین بهزیستی» بهعنوان یک الگوی ملی از استان یزد خبر داد و گفت: همانگونه که مجمع خیرین مدرسهساز در آموزشوپرورش نقشآفرین بوده، بهزیستی نیز به دلیل تنوع و گستردگی خدمات، نیازمند ساختاری منسجم برای هدایت مشارکتهای مردمی است. یزد با پیشینه فرهنگی و ظرفیت بالای خیران و بنگاههای اقتصادی، بستر مناسبی برای اجرای این مدل فراهم کرده است.
مدیرکل بهزیستی استان یزد با اشاره به اجرای پویش «سلام محله» تصریح کرد: این طرح با رویکرد محلهمحوری، اطلاعات دقیقی از وضعیت اجتماعی هر محله شامل زنان سرپرست خانوار، افراد دارای معلولیت، آسیبدیدگان اجتماعی و سایر نیازها استخراج میکند تا توزیع خدمات عادلانه، هدفمند و بهدور از سلیقه انجام شود.
به گفته وی، بیش از ۲۵۰ محله در استان شناسایی شده و حدود ۴۸۰ تشکل مردمی در حوزه بهزیستی فعالیت دارند که نزدیک به ۱۶۰ مورد آنها مؤسسه خیریه هستند. هدفگذاری انجامشده این است که هیچ محلهای بدون پشتوانه یک تشکل فعال باقی نماند. تاکنون ۱۳ هزار نفر در این پویش مشارکت داشتهاند و استان یزد رتبه هشتم کشور را به دست آورده است.
هومنیان با بیان اینکه بیش از ۹۰ درصد خدمات بهزیستی از طریق مراکز و مؤسسات غیردولتی ارائه میشود، تأکید کرد: موفقیت پایدار تنها با برنامهریزی ساختاری، شفافیت و پرهیز از اقدامات مقطعی و نمایشی امکانپذیر است.
در ادامه این نشست، زهرا شاهشهوازی معاون مشارکتهای مردمی، توسعه ظرفیتهای اجتماعی و فرهنگی بهزیستی استان یزد، از اجرای پویش بومی «هر مسجد یک محله مهربان» در ماه مبارک رمضان خبر داد و گفت: این طرح با تکیه بر ظرفیت مساجد و اعتماد اجتماعی موجود در محلات، به دنبال شناسایی و حمایت مستقیم از خانوادههای نیازمند همان محله است.
وی با اشاره به جایگاه مذهبی یزد و حضور پررنگ مردم در مساجد، افزود: در این مدل، هر مسجد مسئولیت حمایت از یک یا چند خانواده نیازمند را برعهده میگیرد و تمرکز ما بر تأمین حداقلهای معیشتی دهکهای پایین درآمدی است، نه اقدامات نمایشی.
زهرا شاهشهوازی با تشریح بخشی از نیازهای موجود گفت: هماکنون ۲۵۰ نفر در انتظار دریافت ویلچر، ۲۲۶ پرونده در صف تأمین جهیزیه و یکهزار و ۷۲۱ مددجو نیازمند مسکن در استان شناسایی شدهاند که ۶۰۲ نفر از آنها خانوادههای دارای دو معلول و فاقد زمین هستند.
معاون مشارکتهای مردمی بهزیستی یزد افزود: مقرر شده هر یک از ۱۲ شهرستان استان در ماه رمضان، تکمیل یک واحد مسکونی نیمهکاره را با مشارکت خیران دنبال کند. علاوه بر این، نیاز به تعمیرات مسکن و تأمین اقلام ضروری زندگی از جمله یخچال، اجاقگاز و فرش از مطالبات جدی خانوادههای تحت پوشش است.
شاهشهوازی با تأکید بر هدایت صحیح نذورات مردمی گفت: بخش قابل توجهی از کمکها به توزیع غذا اختصاص مییابد، در حالی که نیازهای فوریتری مانند پوشک، شیرخشک، لباس و تجهیزات توانبخشی وجود دارد. در همین راستا، پویش «همیاران مهر» و سامانه داوطلبان بهزیستی فعال شده تا متخصصان در حوزههای مختلف بتوانند بهصورت داوطلبانه همکاری کنند.
واکاوی و تحلیل فنی و عمیق :
بهزیستی؛ از نهاد حمایتی مظلوم تا بازیگر اصلی پایداری اجتماعی
بهزیستی سالهاست بهعنوان نهادی با مأموریتهای گسترده اما دیدهنشده شناخته میشود. محدودیت منابع، پیچیدگی مسائل اجتماعی و افزایش تقاضا، این سازمان را در موقعیتی حساس قرار داده است.
رویکرد جدید بهزیستی یزد، تلاشی آگاهانه برای خروج از این وضعیت و بازتعریف نقش سازمان در نظام رفاه اجتماعی است؛ نقشی که بر مشارکت مردم و نهادهای محلی استوار است.
این تغییر نگاه، بهزیستی را از یک نهاد صرفاً حمایتی، به یک شبکه اجتماعی هماهنگ و اثرگذار تبدیل میکند.
محلهمحوری، ابزار تحقق عدالت اجتماعی
پویش «سلام محله» نمونهای از سیاستگذاری مبتنی بر دادههای واقعی اجتماعی است. شناخت دقیق وضعیت هر محله، مانع از توزیع غیرهدفمند منابع میشود.
محلهمحوری، امکان مداخله زودهنگام در آسیبهای اجتماعی را فراهم کرده و احساس مسئولیت جمعی را تقویت میکند.
این رویکرد، عدالت اجتماعی را از شعار به عمل تبدیل میکند.
مسجد؛ حلقه اتصال اعتماد و حمایت اجتماعی
پویش «هر مسجد یک محله مهربان» نشان میدهد که نهادهای دینی همچنان نقش بیبدیلی در بازتولید سرمایه اجتماعی دارند.
مساجد به دلیل شناخت دقیق از بافت محلی، میتوانند شناسایی نیازمندان واقعی را با کمترین خطا انجام دهند.
این مدل، شفافیت و کارآمدی کمکهای مردمی را به شکل محسوسی افزایش میدهد.
مدیریت هوشمند نذورات و منابع
یکی از چالشهای جدی حوزه حمایت اجتماعی، تمرکز کمکها بر نیازهای نمایان و غفلت از نیازهای پنهان است.
شفافسازی نیازها توسط بهزیستی، گامی مهم در اصلاح الگوی کمکرسانی محسوب میشود.
هدایت نذورات به سمت نیازهای واقعی، اثربخشی منابع را چندبرابر میکند.
داوطلبمحوری و سرمایه تخصصی جامعه
فعالسازی سامانه داوطلبان بهزیستی، نشانه عبور از نگاه سنتی کمک مالی صرف است.
حضور متخصصان داوطلب، کیفیت خدمات اجتماعی را افزایش داده و هزینهها را کاهش میدهد.
این رویکرد، بهزیستی را به نهادی دانشمحور و آیندهنگر تبدیل میکند.