عاشیقی؛ میراث زنده آذربایجان در آیین پاسداشت ۴۰ هنرمند پیشکسوت تبریز
آیین تجلیل از ۴۰ هنرمند پیشکسوت موسیقی عاشیقی آذربایجان شرقی با تأکید بر ضرورت صیانت از این میراث فرهنگی، حمایت از معیشت هنرمندان و انتقال سینهبهسینه این هنر به نسلهای آینده در تبریز برگزار شد. در این مراسم، سه درجه هنری به هنرمندان این عرصه اعطا و از مادران و همسران آنان نیز قدردانی شد.
به گزارش پایگاه خبری مرز اقتصاد،مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان شرقی در این آیین، هنر عاشیقی را بخشی جداییناپذیر از هویت تاریخی و فرهنگی آذربایجان دانست و اظهار کرد: عاشیقها صرفاً نوازنده و خواننده نیستند، بلکه راویان حافظه تاریخی و فرهنگی مردماند که در طول نسلها، مفاهیمی همچون عشق، جوانمردی، دلاوری و اصالت را با ساز و کلام خود زنده نگه داشتهاند.
نعمتالله پایان با اشاره به جایگاه ویژه عاشیقی در فرهنگ منطقه افزود: تجلیل از ۴۰ هنرمند پیشکسوت، فرصتی برای قدردانی از بخشی از سرمایههای فرهنگی آذربایجان است؛ چراکه هر عاشیق بهتنهایی روایتگر بخشی از تاریخ، هویت و تجربه زیسته مردم این سرزمین است.
وی با بیان اینکه هنر عاشیقی در طول تاریخ بهصورت سینهبهسینه منتقل شده است، گفت: این هنر در کتابها محصور نمانده، بلکه با روایتهای شفاهی و اجرای هنرمندان از نسلی به نسل دیگر رسیده است. عاشیقها در روزگاری که ابزارهای ارتباطی و رسانهای گستردهای وجود نداشت، با ساز و سخن خود روایتگر ارزشهای انسانی، عشق، دلاوری و اصالت فرهنگی بودند.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان شرقی، پاسداشت این هنر را احترام به ریشههای فرهنگی جامعه عنوان کرد و ادامه داد: نهادهای فرهنگی مسئولیت دارند زمینه معرفی عاشیقی به نسل جوان، آموزش این هنر و تقویت ارتباط میان پیشکسوتان و هنرمندان جوان را فراهم کنند.
پایان ابراز امیدواری کرد با برنامهریزی و حمایت بیشتر، هنر عاشیقی بار دیگر جایگاه پررنگتری در خانهها، محافل و زندگی روزمره مردم پیدا کند.
حمایت از معیشت و بیمه هنرمندان عاشیقی ضروری است
در ادامه مراسم، عضو شورای اسلامی شهر تبریز با اشاره به مشکلات اقتصادی و بیمهای هنرمندان عاشیقی، بر ضرورت حمایت عملی و مستمر از فعالان این عرصه تأکید کرد.
اسماعیل چمنی با بیان اینکه از سالهای نوجوانی با هنرمندان عاشیقی و محافل آنان ارتباط داشته است، اظهار کرد: مسائل و مطالبات هنرمندان این حوزه همواره مورد پیگیری بوده و در همین راستا، اختصاص سالنی برای فعالیت انجمن عاشیقها با عنوان «خانه عاشیقها» نیز در دستور کار قرار گرفته است.
وی با تأکید بر اینکه چنین اقداماتی در برابر جایگاه و نیازهای این هنرمندان کافی نیست، افزود: حمایت از عاشیقها نباید صرفاً به برنامههای مناسبتی و تجلیلهای نمادین محدود شود، بلکه باید شرایطی فراهم شود تا این هنرمندان بتوانند با آرامش خاطر به فعالیت حرفهای خود ادامه دهند.
عضو شورای اسلامی شهر تبریز، موسیقی عاشیقی را بخشی از میراث موسیقایی ایران دانست و با اشاره به گستردگی آن در مناطق مختلف کشور گفت: این هنر در گذشته و حال در آیینها، مراسم شادی و مناسبتهای اجتماعی مردم حضور داشته و دامنه فعالیت آن به ۲۷ استان کشور و حتی فراتر از مرزهای ایران رسیده است.
چمنی همچنین با اشاره به کاهش شمار اعضای فعال انجمن عاشیقها نسبت به سالهای گذشته، این موضوع را نگرانکننده دانست و اظهار کرد: در گذشته بیش از یکهزار و ۲۰۰ هنرمند فعال در این عرصه حضور داشتند، اما اکنون تعداد اعضای فعال انجمن کاهش یافته است.
وی مشکلات بیمهای، محدودیتهای سنی برای برخورداری از خدمات بیمه و پایین بودن حمایتهای مالی صندوق اعتباری هنر را از جمله چالشهای پیش روی این هنرمندان برشمرد و خواستار اصلاح قوانین و افزایش حمایتها شد.
چمنی تصریح کرد: برخی از هنرمندان عاشیقی حتی برای پرداخت هزینههای بیمه خود با مشکل مواجهاند؛ از این رو، دستگاههای مسئول از جمله اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی، میراث فرهنگی و شهرداری باید با همکاری یکدیگر برای بهبود وضعیت معیشتی و فراهم کردن فرصتهای درآمدزایی این هنرمندان اقدام کنند.
فعالیت گسترده انجمن عاشیقها با وجود محدودیت امکانات
رئیس انجمن فرهنگی و هنری عاشیقلار آذربایجان شرقی نیز در بخش دیگری از این مراسم، با اشاره به فعالیت حدود ۱۰ ساله این انجمن، از برگزاری کارگاههای آموزشی و برنامههای فرهنگی در سطح ملی و بینالمللی خبر داد.
محمد عبادی اظهار کرد: در فعالیتهای انجمن همواره کیفیت را بر کمیت مقدم دانستهایم و هنرمندانی که امروز مورد تجلیل قرار میگیرند، هر یک نمادی از فرهنگ، هویت و اسطورههای تاریخی آذربایجان به شمار میروند.
وی با اشاره به ظرفیتهای این مجموعه افزود: انجمن عاشیقلار آذربایجان شرقی بیش از ۸۰۰ عضو دارد و تاکنون بیش از ۱۰۰ کارگاه آموزش موسیقی عاشیقی و بیش از ۴۰ برنامه ملی و بینالمللی برگزار کرده است. همچنین اقداماتی برای برخورداری هنرمندان این عرصه از بیمه تأمین اجتماعی انجام شده است.
عبادی با تأکید بر اینکه هنر عاشیقی محدود به یک منطقه جغرافیایی یا صرفاً موسیقی نواحی نیست، خاطرنشان کرد: این هنر در مناطق مختلفی از جمله شمالغرب ایران، خراسان، تهران، مازندران، گرگان، شیراز و کرمان همچنان زنده است و در کشورهای مختلف نیز مخاطبان و ظرفیتهای فرهنگی قابل توجهی دارد.
رئیس انجمن فرهنگی و هنری عاشیقلار آذربایجان شرقی در عین حال، کمبود امکانات و فضای فعالیت را از مشکلات این مجموعه عنوان کرد و گفت: با وجود ظرفیتهای گسترده و فعالیتهای انجامشده، انجمن از امکانات محدودی برخوردار است و تنها یک دفتر کوچک در اختیار دارد.
وی خواستار همراهی بیشتر دستگاههای اجرایی و نهادهای فرهنگی برای توسعه فعالیتهای انجمن و حمایت از هنرمندان عاشیقی شد.
برگزاری این آیین، بار دیگر ضرورت توجه همزمان به پاسداشت میراث موسیقایی عاشیقی، حمایت از پیشکسوتان و ایجاد بسترهای آموزشی و اقتصادی برای تداوم این هنر اصیل را برجسته کرد؛ هنری که نهتنها بخشی از هویت فرهنگی آذربایجان، بلکه از جلوههای ارزشمند تنوع فرهنگی و موسیقایی ایران به شمار میرود.





