به گزارش مرز اقتصاد ؛ماه مبارک رمضان امسال در استان یزد، صرفاً یک مناسبت عبادی نیست؛ بلکه صحنه اجرای یک الگوی نوین فرهنگی است که قرآن کریم را از سطح تلاوت و حفظ، به بطن تصمیمسازیهای فردی، خانوادگی و اجتماعی وارد میکند. نهضت ملی «زندگی با آیهها» اکنون به مرحلهای رسیده که میتوان آن را یک پروژه مهندسی فرهنگی مبتنی بر مشارکت مردمی دانست.
حجت الاسلام مجتبی صداقت مدیرکل تبلیغات اسلامی استان یزد از اجرای رسمی و گسترده نهضت ملی «زندگی با آیهها» در ماه مبارک رمضان خبر داد؛ طرحی که با عبور از الگوهای سنتی فعالیتهای قرآنی، به دنبال تبدیل مفاهیم قرآن کریم به کنشهای واقعی در زندگی روزمره مردم است.
این طرح که برای سومین سال پیاپی در کشور اجرا میشود، امسال با رویکردی ساختارمند، شبکهمحور و مردمی، وارد مرحله تثبیت ملی شده و استان یزد به عنوان یکی از استانهای پیشرو، نقش کلیدی در تحقق اهداف آن ایفا میکند. آمار مشارکت دهها هزار شهروند یزدی، رشد چشمگیر حضور نوجوانان در برنامههای دینی و شکلگیری شبکههای فعال قرآنی، نشاندهنده تغییر رویکرد جامعه به زیست قرآنی است.
نهضت «زندگی با آیهها» تلاش میکند قرآن کریم را به زبان مسائل واقعی مردم ترجمه کند؛ از خانواده و مدرسه گرفته تا مسجد و فضای عمومی جامعه. این طرح، با تکیه بر آموزش، رسانه، کنشگری اجتماعی و توانمندسازی حلقههای میانی، به الگویی نو برای مدیریت فرهنگی دینی تبدیل شده است.
واکاوی و تحلیل عمیق
نخست: عبور از مناسکگرایی به زیست قرآنی
تحول اصلی نهضت «زندگی با آیهها» در عبور آگاهانه از رویکرد مناسکی صرف است. در این الگو، قرآن تنها موضوع محفل یا مسابقه نیست، بلکه منبع تصمیمسازی در زندگی فردی و اجتماعی تلقی میشود. این تغییر، پاسخ مستقیم به نیاز امروز جامعه برای معنا، جهت و کارآمدی است.
زیست قرآنی زمانی محقق میشود که آیات الهی بتوانند در مواجهه با مسائل واقعی مانند خانواده، تربیت فرزند، اخلاق اجتماعی و مسئولیتپذیری، راهکار ارائه دهند. این طرح با انتخاب هدفمند آیات و ارائه تبیینهای کاربردی، دقیقاً همین خلأ را هدف قرار داده است.
از منظر فرهنگی، این رویکرد باعث کاهش فاصله ذهنی میان مردم و قرآن کریم میشود. قرآن دیگر متنی دور از دسترس نیست، بلکه راهنمای زندگی روزمره است؛ موضوعی که میتواند اعتماد اجتماعی به دین را تقویت کند.
دوم: نوجوانان؛ نقطه اتکای آینده فرهنگی
تمرکز ویژه بر نوجوانان و دانشآموزان، یکی از هوشمندانهترین لایههای این طرح است. رشد قابل توجه مشارکت نوجوانان در اعتکاف و برنامههای قرآنی، نشان میدهد که اگر محتوا و روش متناسب باشد، نسل جدید نهتنها گریزان نیست، بلکه پیشبرنده جریان دینی خواهد بود.
حضور مبلغان آموزشدیده در مدارس، فرصتی کمنظیر برای گفتوگوی مستقیم با نسل آینده فراهم کرده است. این گفتوگو، به جای تحمیل مفاهیم، بر اقناع، همزبانی و پاسخ به پرسشهای واقعی نوجوانان استوار است.
سرمایهگذاری فرهنگی در این سنین، اثرات بلندمدت دارد. نوجوانی که امروز با قرآن بهعنوان راهنمای زندگی آشنا میشود، فردا به کنشگر فرهنگی، معلم، والد و مدیر قرآنمحور تبدیل خواهد شد.
سوم: مردمیسازی؛ ستون اصلی پایداری فرهنگی
یکی از نقاط قوت اساسی این نهضت، واگذاری نقش اصلی به مردم است. سازمان تبلیغات اسلامی در این الگو، نه مجری مطلق، بلکه تسهیلگر، پشتیبان و ناظر است. این تغییر نقش، ضامن پایداری و اثربخشی برنامههاست.
مردمیسازی به معنای فعالسازی ظرفیتهای محلی، خانوادگی و اجتماعی است. وقتی مادران، معلمان، نوجوانان و فعالان فرهنگی خود به سفیران آیات قرآن تبدیل میشوند، پیام دینی با ضریب نفوذ چندبرابری منتقل میشود.
این رویکرد همچنین موجب کاهش وابستگی فعالیتهای فرهنگی به بودجههای دولتی شده و نشان میدهد که سرمایه اجتماعی، مهمترین پشتوانه جریانهای دینی است.
چهارم: پیوند هوشمند رسانه و معنا
استفاده هدفمند از ابزارهای رسانهای و محتوایی در این طرح، صرفاً جنبه تبلیغی ندارد، بلکه بخشی از فرآیند یادگیری و تثبیت مفاهیم است. تولید گسترده محتوای مکتوب، دیداری و شهری، باعث میشود پیام قرآن در لایههای مختلف زندگی روزمره دیده و شنیده شود.
فضاسازی شهری قرآنی، وقتی با محتوای عمیق همراه شود، میتواند ذهن شهروندان را به تأمل و گفتوگو دعوت کند. این امر، شهر را از یک فضای خنثی به یک محیط تربیتی تبدیل میکند.
پیوند معنا با رسانه، اگر درست مدیریت شود، میتواند الگویی موفق برای سایر حوزههای فرهنگی کشور باشد؛ الگویی که هم جذاب است و هم عمیق.
پنجم: آیندهنگری و مهندسی فرهنگی
نهضت «زندگی با آیهها» صرفاً یک برنامه مناسبتی نیست، بلکه دارای چشمانداز مشخص، اهداف کمی و مسیر ارزیابیپذیر است. هدفگذاری برای میلیونها مخاطب، تربیت سفیران قرآنی و ایجاد هزاران محفل مردمی، نشان از نگاه مهندسیشده به فرهنگ دارد.
این آیندهنگری، امکان اصلاح، بهبود و توسعه طرح را در سالهای آینده فراهم میکند. هر مرحله از اجرا، دادههایی تولید میکند که میتواند مبنای سیاستگذاری دقیقتر قرار گیرد.