به نقل از ایسنا، فتحالله پورعلی در یک گفتوگو با اشاره به اهمیت ویتامین D در سلامت بدن، گفت: ویتامین D یک ویتامین محلول در چربی و برای سلامتی ضروری است و نقش مهمی در بسیاری از قسمتهای بدن دارد.
وی افزود: این ویتامین در پیشگیری از بیماریهای قلبی، بیماریهای التهابی روده، بیماری اماس، آرتریت روماتوئید، بیماریهای سیستم ایمنی و عفونی و دیابت نوع یک نقش دارد.
وی با تأکید بر اهمیت تأمین ویتامین D مورد نیاز بدن، ادامه داد: این ویتامین بسیار مهم بوده و لازم است از راههای مختلف به بدن رسانده شود. از لحاظ غذایی، قویترین منابع ویتامین D، روغن کبد ماهی و ماهیهای چرب مانند ماهی آزاد، کفور، قزلآلا و ساردین هستند. زرده تخممرغ، گوشت و شیر نیز تا حدودی حاوی ویتامین D هستند.
پورعلی خاطرنشان کرد: در میوهها و مغزها ویتامین D وجود ندارد و منابع غذایی این ویتامین از یک سو محدود هستند و از سوی دیگر، حتی اگر این منابع غذایی به طور کامل مورد استفاده قرار گیرند، باز هم نمیتوانند نیاز کامل بدن به ویتامین D را تأمین کنند، بنابراین باید از راههای دیگر نیز برای تأمین این ویتامین استفاده کرد.
مدیر گروه بهبود تغذیه مرکز بهداشت آذربایجان شرقی، درباره عوارض کمبود ویتامین D، بیان کرد: کمبود این ویتامین عوارض مختلفی دارد، بهطوری که در کودکان میتواند موجب راشیتیسم و نرمی استخوان، در بزرگسالان و سالمندان موجب پوکی استخوان میشود.
وی ادامه داد: نتایج بررسی کشوری در سال ۱۳۹۱ نشان میدهد که کمبود ویتامین D در تمامی گروههای سنی به شدت شایع است، بهطوری که کمبود این ویتامین در ۷۶ درصد مادران باردار، ۱۸ درصد کودکان زیر دو سال، ۷۱ درصد کودکان ششساله، ۸۶ درصد نوجوانان و ۷۲ درصد میانسالان مشاهده شده است.
پورعلی گفت: در اقلیم استانهای آذربایجان غربی و آذربایجان شرقی و همچنین اردبیل این درصدها وجود دارد و کمبود ویتامین D شایع است. در واقع در تمامی استانها و حتی در سطح دنیا نیز به نوعی کمبود ویتامین D وجود دارد.
مدیر گروه بهبود تغذیه مرکز بهداشت آذربایجان شرقی با هشدار نسبت به شیوع کمبود ویتامین D در جامعه، اظهار کرد: میانگین وضعیت ویتامین D در استان ۳۳ درصد بوده و کمبود این ویتامین در گروههای مختلف سنی شایع است، از این رو توجه به تغذیه، دریافت نور خورشید و اجرای برنامههای مکملیاری ضروری است.
وی در ادامه با اشاره به نقش نور خورشید در تأمین ویتامین D بدن، اظهار کرد: منبع عمده ویتامین D میتواند از نور خورشید تأمین شود و در صورت مواجهه مستقیم با نور خورشید، حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه قرار گرفتن زیر نور خورشید میتواند تا حدودی ویتامین D مورد نیاز بدن را تأمین کند.
مدیر گروه بهبود تغذیه مرکز بهداشت آذربایجان شرقی افزود: آلودگی هوا نیز بر عدم جذب ویتامین D از طریق نور مستقیم خورشید تأثیر میگذارد. کرمهای ضدآفتابی که استفاده میشوند نیز به نوعی مانع جذب ویتامین D میشوند.
پورعلی با اشاره به دو راهکار دیگر برای تأمین ویتامین D، گفت: دو راهکار دیگر، غنیسازی و مکملیاری است. غنیسازی در برنامه جامع کشور برای آهن و اسید فولیک وجود دارد، اما در مورد ویتامین D این اتفاق به صورت جامع نیفتاده است، هرچند در برخی شرکتها ویتامین D به شیر اضافه میشود و روی محصول نیز عبارت «غنیشده با ویتامین D» درج میشود، اما این اقدامات کافی نیست و نیاز به توجه بیشتری وجود دارد.
وی ادامه داد: بحث مکملیاری به صورت جدی در سطح استان و کشور آغاز شده و این برنامه در مراکز بهداشتی اجرا میشود و ویتامین D در اختیار عموم مردم قرار میگیرد.
پورعلی گفت: مکمل ویتامین D با دُز ۵۰ هزار واحد در برنامه مکملیاری وجود دارد که باید ماهانه یک عدد مصرف شود. از ۱۲ سالگی به بعد نیز این مکملها در مدارس بین دانشآموزان توزیع میشود و برای بزرگسالان در مراکز بهداشت ارائه میشود.
وی افزود: کودکان زیر دو سال نیز تحت پوشش این برنامه بودند و قطره A+D یا قطره مولتیویتامین دریافت میکردند. در حال حاضر برای گروه سنی دو سال به بالا و زیر ۱۲ سال نیز توصیه میکنیم ویتامین D با دز ۵۰ هزار واحد، ماهانه یک عدد مصرف شود.
مدیر گروه بهبود تغذیه مرکز بهداشت آذربایجان شرقی درباره شکل ارائه مکمل ویتامین D، اظهار کرد: مکملی که در برنامه مکملیاری داده میشود به صورت پرل و شفاف است و آمپولهای ویتامین D نیز وجود دارد، بنابراین اگر فردی از آمپول استفاده میکند، نباید همزمان از پرل ویتامین D استفاده کند.
وی تأکید کرد: در برخی بیماریها باید مصرف ویتامین D کنترل شود و فرد تحت نظر پزشک مکمل را مصرف کند. افرادی که دچار هیپرپاراتیروئیدیسم یا بیماری کلیوی هستند، باید مصرف مکمل ویتامین D را تحت نظر پزشک انجام دهند.
پورعلی خاطرنشان کرد: مکملی که در خانههای بهداشت ارائه میشود، رایگان است و در حال حاضر با توجه به اینکه کمبود این ویتامین در جامعه وجود دارد، باید استفاده از مکملها مورد توجه قرار گیرد.
ضرورت توجه ویژه به ویتامین D در دوران بارداری
وی با اشاره به برنامه مکملیاری مادران باردار نیز گفت: برای مادران باردار، پرل ۵۰ هزار واحدی ویتامین D داده نمیشود و مکمل ۱۰۰۰ واحدی در نظر گرفته شده که باید به صورت روزانه مصرف شود.
پورعلی هشدار داد: دریافت دُزهای بیشتر از این میزان توصیه نمیشود و مصرف طولانیمدت دُزهای بالا میتواند خطرات را افزایش دهد، موجب افزایش کلسیم خون و هایپرویتامینوز شود و حتی مسمومیت را به دنبال داشته باشد.
وی درباره علائم مسمومیت با ویتامین D نیز بیان کرد: علائم مسمومیت معمولاً شامل تهوع، استفراغ، تشنگی، ادرار مکرر، خستگی و ضعف عضلانی است و در موارد شدیدتر، آسیب به کلیه، سنگ کلیه و مشکلات قلبی نیز ممکن است ایجاد شود.
مدیر گروه بهبود تغذیه مرکز بهداشت آذربایجان شرقی اضافه کرد: این عوارض و مسمومیتها معمولاً در نتیجه دریافت طولانیمدت دزهای بالای ویتامین D ایجاد میشوند و اگر میزان ویتامین D در آزمایش خون بالاتر از ۱۵۰ نانوگرم باشد، میتوان آن را مسمومیت در نظر گرفت.
پورعلی با تأکید بر ضرورت انجام آزمایش و دریافت نظر پزشک در صورت وجود کمبود ویتامین D، گفت: اگر فردی آزمایش خون انجام دهد و مشخص شود که کمبود ویتامین D دارد، پزشک متخصص ممکن است در ابتدا مصرف هفتگی یک واحد را تجویز کند و پس از آن، نوع و میزان تجویز متفاوت خواهد بود.
مدیر گروه بهبود تغذیه مرکز بهداشت آذربایجان شرقی تأکید کرد: با توجه به اینکه کمبود ویتامین D در جامعه شایع است، مصرف مکملها حتماً توصیه میشود، اما نباید در مصرف مکملها زیادهروی کرد. اگر فردی دچار کمبود باشد، پزشک معالج بر اساس شرایط فرد، مصرف روزانه یا هفتگی مکمل را تجویز میکند و در غیر این صورت، مصرف ماهانه مکمل توصیه میشود.