به نقل از ایرنا، فرامک عزیز کریمی روز سه شنبه در یک گفت و گو با بیان اینکه ایران در رده بندی جهانی جز کشورهای گندم بنیان محسوب می شود، افزود: با تغییر الگوی تغذیه‌ای کشور پس از گندم، برنج بیشترین سهم را در تامین کالری و انرژی مردم کشور بر عهده دارد.
مدیرکل دفتر غلات و محصولات اساسی وزارت جهادکشاورزی با اشاره به روند تولید برنج در سال های اخیر اظهار داشت: سطح زیر کشت این محصول بسته به منابع آبی در بازه های زمانی مختلف بین ۶۰۰ تا ۸۰۰ هزار هکتار متغیر بوده است.
وی با بیان اینکه اکنون ۱۹ استان تجربه کشت برنج را دارند و سطح کشت این محصول در سال گذشته ۶۸۸ هزار هکتار بوده است، افزود: در سال جاری با افزایش ۱۰۰ هزار هکتاری، سطح زیر کشت برنج به ۷۹۰ هزار هکتار رسیده است.
عزیز کریمی با اشاره به رشد میزان تولید گفت: میزان تولید برنج کشور سال گذشته ۱ میلیون و ۹۰۰ هزار تن بود که در سال جاری این رقم به ۲ میلیون تا ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تن افزایش یافت که این رشد ناشی از افزایش سطح زیرکشت و افزایش عملکرد به دلیل بهبود شرایط منابع آبی نسبت به سال گذشته است.
وی با بیان اینکه میزان تولید امسال حدود ۷۰ درصد از نیاز کشور را پوشش می دهد افزود: برنامه تولید برای سال آینده نیز متناسب با اعلامیه منابع آبی وزارت نیرو تنظیم خواهد شد اما تجربه نشان می دهد میزان تولید در این بازه نیز حدود ۲.۲ میلیون تن خواهد بود.
مدیرکل دفتر غلات و محصولات اساسی وزارت جهاد کشاورزی با تبیین شکاف میان تولید و مصرف اظهار داشت: نیاز کشور به برنج بر اساس سرانه مصرف سالانه بین ۳ تا ۳.۲ میلیون تن برآورد می شود بنابراین با تولید داخلی حدود ۲ تا ۲.۲ میلیون تن سالانه حدود یک میلیون تا یک میلیون و ۱۰۰ هزارتن نیاز کشور از محل واردات تامین می شود.
وی با اشاره به تنوع ارقام تولیدی تصریح کرد: ۸۰ درصد تولیدات شامل ارقام محلی به دلیل کیفیت بالا و انطباق با ذائقه مردم از اهمیت ویژه ای برخوردار است به طوری که در جنوب کشور برنج «عنبربو» و در شمال کشور ارقامی نظیر «هاشمی»، «صدری» و «طارم» تولید می شوند که طی سالیان متمادی با سلیقه ایرانی‌ها همسو شده اند.
عزیز کریمی به چالش قیمت و الگوی مصرف اشاره کرد و گفت: یکی از چالش های موجود قیمت بالای برنج های باکیفیت محلی ایرانی است اگرچه اختلاف قیمت ارقام کیفی با ارقام پرمحصول و وارداتی در گذشته تا سه برابر بود اما اکنون این اختلاف به حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد رسیده است که رقم قابل توجهی است.
وی خاطرنشان کرد: حتی در صورت تامین کامل نیاز کشور از محل تولیدات داخلی به دلیل ذائقه مردم، ملاحظات اقتصادی و پخت و پز همچنان تقاضا برای برنج های خارجی و پرمحصول وجود خواهد داشت به طور مثال در پادگان ها، بیمارستان ها و دانشگاه ها استفاده از برنج محلی از نظر اقتصادی چندان مقرون به صرفه نیست بنابراین باید به این پارادوکس میان افزایش تولید داخلی و وجود مشتریان خاص برای برنج های وارداتی توجه کرد.
۵ استان اصلی ستون اصلی تولید برنج کشور
مدیرکل دفتر غلات و محصولات اساسی وزارت جهاد کشاورزی در ارزیابی پراکندگی جغرافیایی تولید برنج و چالش های پیش رو کشاورزان گفت: در حال حاضر بیش از ۸۰ تا ۸۵ درصد کل تولید داخلی مربوط به چند استان اصلی کشور ازجمله گیلان، مازندران، گلستان و خوزستان است.
وی با ارائه جزئیات توزیع سطح کشت برنج افزود: اکنون استان گیلان با ۲۳۸ هزار هکتار، مازندران با ۲۳۲ هزار هکتار بیشترین سهم کشت برنج کشور را دارند و استان خوزستان با سطحی بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار هکتار (بسته به شرایط سالانه)، گلستان با ۴۰ تا ۶۰ هزار هکتار و فارس با ۲۵ تا ۴۰ هزار هکتار در رده‌های بعدی قرار گرفته اند.
عزیز کریمی اظهارداشت: اگرچه از بین ۳۲ استان کشور ۱۹ استان اجازه کشت برنج را دارند اما در سایر استان ها سطح زیرکشت بسیار محدود است به طوری که در برخی استان ها همچون آذربایجان غربی رقم کشت بین ۱۰۰ یا ۲۰۰ هکتار و در استان های دیگر این رقم بین ۴ تا ۸ هکتار می رسد که از نظر تولیدی قابل توجه نیست حتی در شهرستان درگز خراسان رضوی کشت برنج تنها در محدوده رودخانه های مرزی انجام می شود.
وی با بیان اینکه میانگین واردات برنج در ۱۰ سال گذشته بین یک میلیون تا ۱.۱ میلیون تن بوده که هدف اصلی از آن تنظیم قیمت ها در بازار است، گفت: در صورت دستیابی به تولید ۳ میلیون تن برنج در داخل کشور به دلیل اختلاف قیمت میان برنج محلی و ارقام وارداتی و همچنین تقاضای بازار، همچنان به واردات نیاز خواهیم داشت.
چالش تغییر کاربری و مدیریت منابع آبی همچنان پابرجاست
مدیرکل دفتر غلات و محصولات اساسی وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به مدیریت منابع آب در استان خوزستان گفت: در خوزستان به دلیل وابستگی به منابع آب سطحی مجوزهای کشت برنج با هماهنگی وزارت نیرو و با توجه به زمان رهاسازی آب از سدها در تابستان صادر می شود.
وی در بخش تامین نهاده های کشاورزی برای تولید برنج افزود: برنج نیز مانند سایر محصولات از سهمیه های کود فسفاته، ازته و پتاسه استفاده می کند از آنجایی که ۱۹ استان دارای مجوز کشت هستند، سهمیه کودی نیز بر اساس الگوی کشت استانی برای آنها در نظر گرفته می شود.
عزیز کریمی با ابراز نگرانی از تغییر کاربری اراضی در مناطق شمال کشور تصریح کرد: در حالی که در استان های شمالی تغییرات گسترده ای در سطح کشت ناشی از تغییر کاربری مشاهده نشده اما همچنان به شدت نگران این مسئله هستیم به طوری که در سال جاری سطح کشت در گیلان نسبت به سال گذشته اندکی افزایش یافت و در مازندران نیز شاهد افزایش ۴ هزار هکتاری شدیم.
وی اظهارداشت: مدیریت منابع آبی و مقابله با تغییر کاربری ها همچنان از اولویت های اصلی معاونت زراعت وزارت جهاد کشاورزی است.
مدیرکل دفتر غلات و محصولات اساسی وزارت جهاد کشاورزی درباره تامین کود و سم کشاورزان در سال زراعی جاری گفت: در کشت برنج نهاده هایی همچون کود و سم استفاده می شود اما نسبت کودی در کشت برنج متفاوت است از جمله ازته ، فسفاته و پتاسه که در استان ها مختلف طبق الگوی کشت تخصیص می یابد.