به گزارش مرزاقتصاد،نخستین گام رویداد فرهنگی «کتابیار» شهرداری تبریز با مشارکت بیش از سه هزار شهروند و ثبت حدود هفت میلیارد تومان فروش در کتابفروشیهای شهر به پایان رسید؛ تجربهای که اکنون با پایان مرحله ثبتنام مجدد کتابفروشیها، خود را برای ورود به مرحله اجرایی گام دوم آماده میکند.
در روزهایی که افزایش هزینههای زندگی، قدرت خرید خانوادهها را تحت تأثیر قرار داده و کتاب در بسیاری از موارد از اولویتهای خرید خانوار فاصله گرفته است، اجرای طرحهای حمایتی میتواند فرصتی برای احیای بخشی از تقاضای عمومی در بازار نشر فراهم کند. کتابیار با همین رویکرد پا به میدان گذاشت؛ طرحی که با پیگیری شهردار تبریز و همراهی جانعه ناشران و کتابفروشان شهر در نخستین تجربه اجرایی خود توانست بیش از سه هزار نفر از شهروندان تبریزی را به خرید کتاب ترغیب کند و گردش مالی نزدیک به هفت میلیارد تومان را در کتابفروشیهای مشارکتکننده رقم بزند.
اکنون پس از پایان دوره نخست و اتمام مرحله ثبتنام مجدد کتابفروشیها، تبریز در آستانه برگزاری گام دوم رویداد کتابیار قرار دارد؛ مرحلهای که انتظار میرود با بهرهگیری از تجربه گذشته، زمینه مشارکت گستردهتر شهروندان و حضور فعالتر کتابفروشیهای شهر را فراهم کند.
اقتصاد کتاب زیر فشار هزینههای زندگی
مجید سمساری، مدیر فروش کتابفروشی اختر تبریز، با اشاره به شرایط اقتصادی حاکم بر بازار نشر، کاهش قدرت خرید مردم را یکی از موانع اصلی رونق کتابفروشیها میداند.
او معتقد است: «تورم بالا موجب شده خانوادهها در مدیریت هزینههای خود اولویتبندی تازهای داشته باشند و متأسفانه کتاب معمولاً از نخستین کالاهایی است که از سبد خرید حذف میشود. خرید و مطالعه کتاب، بهویژه در حوزه ادبیات و کتابهای عمومی، علاوه بر توان اقتصادی، به فراغت ذهنی و آرامش نیز نیاز دارد؛ شرایطی که با دغدغههای معیشتی امروز خانوادهها کمتر فراهم میشود.»
سمساری با اشاره به فعالیت تخصصی کتابفروشی اختر در حوزه ادبیات و فرهنگ میافزاید: « میزان استقبال از چنین طرحهایی در کتابفروشیهای مختلف، متناسب با نوع فعالیت، جامعه مخاطبان و زمینه تخصصی آنها متفاوت است.»
تداوم حمایتها؛ ضرورتی فراتر از یک رویداد
مدیر فروش کتابفروشی اختر، استمرار اجرای کتابیار تبریز با پیگیری و همت شهرداری و سازمان فرهنگی اجتماعی ورزشی شهرداری تبریز را یکی از مهمترین عوامل اثربخشی آن میداند و معتقد است نمیتوان انتظار داشت یک رویداد کوتاهمدت، بهتنهایی تغییر پایداری در الگوی خرید و مطالعه شهروندان ایجاد کند.
به گفته او، «برای اینکه چنین طرحهایی به نتیجه مطلوب برسند، باید در چند نوبت از سال اجرا شوند. وقتی شهروندان بدانند فرصت استفاده از حمایتهای خرید کتاب در مقاطع مختلف سال وجود دارد، بهتدریج این امکان را در برنامهریزی فرهنگی و اقتصادی خانواده خود لحاظ میکنند. استمرار، هم به جذب مخاطب بیشتر کمک میکند و هم برای کتابفروشان امکان برنامهریزی بهتری فراهم میآورد.»
از این منظر، ورود کتابیار به دور دوم را میتوان فرصتی برای عبور از یک تجربه مقطعی و حرکت به سمت برنامهای مستمر در حمایت از کتاب و کتابفروشیهای شهر ارزیابی کرد؛ برنامهای که نتیجه آن باید در افزایش دسترسی مردم به کتاب و تقویت رابطه آنها با مراکز عرضه کتاب نیز دیده شود.
از رونق فروش تا تقویت فرهنگ مطالعه
ثبت حدود هفت میلیارد تومان فروش و مشارکت بیش از سه هزار شهروند در نخستین دوره کتابیار، نشان داد که حمایت هدفمند از خرید کتاب میتواند زمینه تحرک دوباره در بخشی از بازار نشر را فراهم کند. با این حال، ارزش واقعی چنین طرحی تنها در ارقام فروش خلاصه نمیشود.
تداوم مراجعه مردم به کتابفروشیها، آشنایی مخاطبان تازه با کتابهای متنوع، حمایت از کتابفروشیهای مستقل و تخصصی و تقویت پیوند میان ناشران و خوانندگان، دستاوردهایی هستند که تحقق آنها به استمرار و توسعه چنین برنامههایی وابسته است.
اکنون که کتابیار پس از پایان دوره نخست و ثبتنام مجدد کتابفروشیها در آستانه برگزاری دور دوم قرار گرفته، انتظار میرود تجربه بهدستآمده، زمینه اجرای دقیقتر و مشارکت گستردهتر را فراهم کند.
کتابیار میتواند با تداوم این مسیر، از یک برنامه حمایتی برای خرید کتاب فراتر برود و به بخشی از سیاست فرهنگی شهر برای زنده نگه داشتن کتابفروشیها و تقویت جایگاه مطالعه در زندگی شهروندان تبدیل شود؛ مسیری که استمرار آن، هم برای اقتصاد فرهنگ تبریز اهمیت دارد و هم برای آینده کتابخوانی در این شهر.
فرزانه حاجی کاظمی
