استان یزد که به تازگی عنوان شهر جهانی زیورآلات را از آن خود کرده است، با افتتاح نخستین هنرستان تخصصی طلا و جواهر کشور، گامی بلند برای پیوند میان مهارتهای سنتی و استانداردهای نوین اقتصادی و صنعتی برداشت تا زنجیره کامل آموزش تا اشتغال برای نسل جوان این کهنبوم تضمین شود
مهدی ستار زاده رئیس اتجمن زیور آلات فتی حرفه ای و مؤسس هلدینگ زرنگار ؛ در جمع خبر نگاران تصریح داشت : یزد به عنوان مهد تمدن ایران، پیشینهای دو هزار ساله در هنر طلاسازی دارد که ثبت جهانی آن به عنوان شهر جهانی زیورآلات در سال گذشته، گواهی بر این مدعاست. این جایگاه ارزشمند هنری، امروز نیازمند ساختاری نوین برای تداوم و انتقال به نسلهای بعدی است.
ثبت جهانی یک نقطه آغاز است و برای حفظ این میراث گرانبها، باید از شعار به عمل برسیم و زنجیرهای کامل از آموزشهای تخصصی را تا مرحله نهایی اشتغال فراهم کنیم.
این هنرستان تخصصی که در سال جاری فعالیت آموزشی خود را با جذب ۶۲ هنرجوی دختر و پسر آغاز کرده، تمامی حوزههای دانشی از طراحی و گوهرشناسی تا بازاریابی و فروشندگی را پوشش میدهد.
هدف ما تلفیق تکنولوژی روز با تجربه پیشکسوتان است و معتقدیم هوش مصنوعی تنها یک ابزار کمکی در دست هنرمند متخصص است که بدون دانش پایه، خروجی معتبری نخواهد داشت.
ما با جمعآوری تاریخ شفاهی زرگران پیشکسوت، مانع از فراموشی هویت حرفهای یزد شدیم و با ایجاد اشتغال مستقیم، استادکاران توانمند قدیمی را به چرخه آموزش و تولید بازگرداندیم.
محمدرضا دهقانی اشکذری، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان یزد:
دانشگاه آزاد اسلامی با ورود تخصصی به حوزه زیورآلات سنتی، رسالت خود را در تبدیل دانش نظری به ثروت و مهارتآفرینی پایدار در دیار کویر به منصه ظهور رسانده است.
پیوند دانشگاه با پیشکسوتان صنف طلا، بستری کمنظیر برای هویتبخشی به جوانان دانشپژوه و اشتغالزایی بر پایه آمایش بومی استان فراهم ساخته است.
ایجاد دپارتمانهای علمی در کنار کارگاههای صنعتی، تضمینکننده حضور موفق فارغالتحصیلان در عرصههای تولید، بازاریابی نوین و صادرات زیورآلات خواهد بود.
ثبت جهانی یزد مسئولیتی بزرگ بر دوش نهادهای علمی نهاده تا با صیانت از دستاوردهای گذشتگان، زمینه آموزشهای استاندارد دانشگاهی را گسترش دهند.
همکاری دانشگاه با این هنرستان نوپا نمونهای موفق از تحقق دانشگاه جامعهپرداز است که دانشآموختگان را مستقیم به بازارهای پایدار اقتصادی هدایت میکند.
علی دهقان، مدیرکل آموزش و پرورش استان یزد:
یکی از راهبردهای موفق ما ایجاد هنرستانهای جوار صنعت است که مهارتهای دانشآموزان را مستقیماً به تولید ثروت و رفاه اقتصادی تبدیل میکند.
توسعه هنرستانها باید دقیقاً متناسب با ظرفیتهای بومی و نیازهای هر شهرستان باشد تا علاوه بر تضمین آینده شغلی جوانان، به کاهش آسیبهای اجتماعی کمک کند.
هادی مطهریان، معاون آموزش متوسطه آموزش و پرورش استان یزد:
رویکرد مشارکتی در توسعه هنرستانها، از برونسپاری ساده به سمت ایجاد مراکز تخصصی مانند هنرستان زرنگار تغییر جهت داده و نیاز صنعت را پوشش میدهد.
این هنرستان که گامی ارزشمند برای جلوگیری از حذف رشتههای تخصصی طلاسازی است، الگوی موفقی برای توسعه کیفیت آموزش بر اساس آمایش سرزمین به شمار میآید.
واکاوی و تحلیل فنی صنعت طلا و جواهر یزد
اول: ظرفیتهای اقتصادی و اشتغالزایی
صنعت طلا و جواهر یزد به عنوان یکی از پیشرانهای اصلی اقتصاد بومی، ظرفیتهای عظیمی برای ارزآوری و اشتغال دارد. راهاندازی این هنرستان با نگاه به آمایش سرزمینی، نه تنها مشکل کمبود نیروی انسانی ماهر را حل میکند، بلکه به شکوفایی اقتصادی منطقه کمک شایانی خواهد کرد.
این رویکرد که بر مبنای مهارتآموزیِ منجر به تولید است، باعث میشود دانشآموزان از همان دوران تحصیل به عنوان نیروهای مولد وارد بازار کار شوند. این فرآیند، چرخههای اقتصادی را در سطح خرد فعال کرده و باعث تثبیت و رشد واحدهای کوچک و متوسط طلاسازی در یزد میشود.
بهرهگیری از زنجیره کامل آموزش تا اشتغال، ریسک بیکاری فارغالتحصیلان را به حداقل میرساند. این یعنی تبدیل دانش تئوریک به سرمایه پایدار که برای آینده اقتصادی استان یزد به شدت حیاتی است.
دوم: پاسداشت میراث فرهنگی و هنری
یزد با قدمت دو هزار ساله در طلاسازی، هویتی عمیق و اصیل دارد که در تار و پود زیورآلات آن نهفته است. ثبت جهانی به عنوان شهر زیورآلات، نیازمند متولیانی است که بتوانند این هنر را از لایه سنتی به لایههای مدرن منتقل کنند.
این هنرستان با گردآوری تاریخ شفاهی و استفاده از پیشکسوتان، مانع از گسست نسلی شده است. در حالی که بسیاری از هنرهای سنتی در حال فراموشی هستند، یزد در حال ثبت و ضبط این دانش ضمنی و انتقال آن به نسل جوان است.
حفظ این میراث در قالب یک ساختار آکادمیک، به معنای برندسازی ملی و بینالمللی برای زیورآلات یزدی است. این مرکز آموزشی بستری برای ارتقای استانداردهای طراحی و تولید فراهم میکند که همسو با نیازهای بازار مدرن جهانی است.
سوم: تحول در نظام آموزشی مهارتی
تغییر رویکرد آموزش و پرورش از سیستم تئوریک به سمت هنرستانهای جوار صنعت، یک گام انقلابی در ساختار آموزشی ایران محسوب میشود. در این الگو، صنعت به کلاس درس آمده و آموزشگاهها در محیط کار مستقر شدهاند.
دانشآموزان در این سیستم، با نیازهای واقعی بازار کار آشنا میشوند و مهارتهای نرم مانند اخلاق حرفهای، امانتداری و آداب فروش را در کنار مهارتهای فنی میآموزند. این آموزشهای چندبعدی، آنها را به متخصصانی جامعالاطراف تبدیل میکند.
ایجاد مقاطع بالاتر آموزشی در کنار هنرستان، نشاندهنده یک نقشه راه هوشمندانه برای رشد تحصیلی است. این زنجیره آموزشی اجازه میدهد که دانشآموز از یک تکنسین به یک مدیر ارشد صنعت طلا تبدیل شود.
چهارم: نقش فناوری و نوآوری در صنعت
تلفیق نرمافزارهای تخصصی طراحی و تکنولوژیهای تولید مانند ساخت دستگاههای پیشرفته هیدروژنی، نشاندهنده پویایی این مرکز است. این هنرستان محیطی را فراهم کرده که دانشآموز با آخرین ابزارهای جهانی صنعت طلا آشنا شود.
نگاه به هوش مصنوعی به عنوان یک ابزار کمکی، نشاندهنده بلوغ فکری مجریان این طرح است. این رویکرد مانع از آن میشود که دانشآموزان به ابزارهای خودکار تکیه کنند و اصالت هنر دستشان را از دست بدهند.
فناوری در اینجا به جای جایگزینی، به عنوان شتابدهنده برای افزایش دقت و کیفیت تولید به کار گرفته میشود. این تلفیق هوشمندانه میان سنت و مدرنیته، برگ برنده زیورآلات یزد در بازارهای بینالمللی خواهد بود.
پنجم: مسئولیت اجتماعی و کاهش آسیبها
اشتغالزایی برای جوانان ۱۶ تا ۱۸ سال، مستقیمترین راه برای کاهش آسیبهای اجتماعی است. این هنرستان با ایجاد هدف و چشمانداز روشن برای نوجوانان، از انحراف آنها به سمت مشاغل کاذب جلوگیری میکند.
فرهنگسازی در خصوص مسئولیتپذیری و درآمدزایی از طریق کار شرافتمندانه، در این مرکز به یک سبک زندگی تبدیل شده است. دانشآموزان نه تنها برای خود، بلکه با فراگیری علوم کسبوکار، برای دیگران نیز فرصت شغلی ایجاد میکنند.
این مدل آموزشی با جذب دانشآموزان از هر دو جنسیت دختر و پسر، عدالت آموزشی و فرصتهای برابر را در جامعه محقق کرده است. این نگاه فراگیر، پتانسیلهای نهفته نیروی کار جوان یزد را به شکل بهینه آزاد میکند.
ششم: چشمانداز شهرک تخصصی طلا
برنامه بلندمدت برای احداث شهرک تخصصی طلا، نشاندهنده نگاه استراتژیک و کلان هلدینگ زرنگار است. این هدف، یزد را به قطب اصلی صادرات زیورآلات در سطح منطقه و حتی جهان تبدیل خواهد کرد.
ایجاد یک اکوسیستم کامل شامل فضای آموزشی، کارگاهی و نمایشگاهی، تمام نیازهای صنف طلا را در یک مکان متمرکز میکند. این کار هزینههای تولید را کاهش و بهرهوری را افزایش خواهد داد.
چنین سرمایهگذاریهایی باعث بازگشت سرمایههای مالی و انسانی به منطقه میشود و یزد را به الگویی موفق برای سایر استانهای کشور تبدیل میکند. این شهرک میتواند نماد پیوند موفق صنعت، آموزش و فرهنگ در تمدن ایرانی باشد.
جمعبندی
افتتاح نخستین هنرستان تخصصی طلا و جواهر ایران در یزد، فراتر از یک رویداد آموزشی، شروع فصلی نو در احیای هنر صنعت طلا و جواهر کشور است. این مرکز آموزشی با پیوند زدن پیشینه غنی و دو هزار ساله یزد با دانشهای نوین، تکنولوژیهای پیشرفته و مدیریت کسبوکار، توانسته است زنجیرهای کامل و پایدار از آموزش تا اشتغال ایجاد کند. حضور اساتید پیشکسوت در کنار نسل جوان، بهرهگیری از رویکردهای مشارکت صنعت و آموزش، و نگاه راهبردی به هوش مصنوعی و میراث شفاهی، این هنرستان را به الگویی موفق برای سایر بخشهای اقتصادی تبدیل کرده است که میتواند علاوه بر تضمین رفاه جوانان و کاهش آسیبهای اجتماعی، جایگاه یزد را به عنوان شهر جهانی زیورآلات در بازارهای بینالمللی تثبیت و تقویت نماید.
