به گزارش مرز اقتصاد
وقتی نام کویر به میان می‌آید، ناخودآگاه سکوت و خشکی تداعی می‌شود؛ اما در مجتمع عظیم ایفاسرام اردکان، صدایی از جنس اقتدار و صنعت به گوش می‌رسد. این‌جا شهرکی خودکفا با وسعت یک میلیون مترمربع، ۲۵ هکتار سوله مسقف، اشتغال مستقیم دو هزار نیروی انسانی و پایش برخط ۲۱ خط تولید است که با اتکا به دانش بومی و استانداردهای بین‌المللی، قواعد بازی تولید را تغییر داده و نگاه تحسین‌گر ناظران ارشد استاندارد را خیره خود ساخته است.
درآمدی بر حماسه صنعت در پهنه کویر
در چند کیلومتری اردکان، در گستره‌ای که آفتاب و خاک کویر حکمرانی می‌کنند، مجموعه‌ای سر برآورده که فراتر از یک کارخانه معمولی است. ایفاسرام با مقیاس بی‌نظیر و مدیریت پیشرو، نه تنها به عنوان قطب بی‌رقیب کاشی و سرامیک کشور شناخته می‌شود، بلکه با پیاده‌سازی اتوماسیون دیجیتال، آزمایشگاه‌های پیشرفته و خودکفایی مهندسی، جلوه‌ای درخشان از توانمندی ایرانی را به نمایش گذاشته است. در این گزارش تحلیلی، زوایای پیدا و پنهان این شاهکار صنعتی را از دپوی خاک تا اتاق کنترل دیجیتال واکاوی می‌کنیم.
مهندسی خاک و غول‌پیکرترین سنگ‌شکن صنعت کاشی
حرکت در زنجیره تولید ایفاسرام از ورودی‌های کارخانه و دپوی عظیم خاک‌های مرغوب ارسالی از سراسر کشور آغاز می‌شود. این مواد اولیه با استفاده از ادوات سنگین معدنی همگن‌سازی شده و به بخش خردایش هدایت می‌شوند. وجود یکی از بزرگ‌ترین سنگ‌شکن‌های صنعت کاشی کشور در این مجموعه، با تفکیک دقیق مواد نرم و سخت در بخش‌های فکی و گریزلی، بیس اولیه تولید را تضمین می‌کند.
در ادامه، مخلوط خاک، آب و افزودنی‌ها وارد حدود ده آسیاب پیوسته (کانتینیوز) مجهز به گلوله‌های سرامیکی آلومینا می‌شوند تا دوغابی کاملاً همگن پدید آید. این دوغاب پس از عبور از مخازن زیرزمینی، با فشار بالای پمپ‌های پیستونی به درون برج‌های اسپری‌درایر با دمای ۶۰۰ درجه سانتی‌گراد تزریق می‌شود تا گرانول‌های کروی و آماده برای پرس‌های پیشرفته شکل بگیرند.
اتاق کنترل مرکزی؛ مغز متفکر و شریان دیجیتال کارخانه
اگر خطوط تولید را کالبد ایفاسرام بدانیم، اتاق کنترل مرکزی بی‌شک قلب تپنده و مغز متفکر آن است. در این اتاق فرمان پیشرفته، تمامی پارامترهای حیاتی ۲۱ خط تولید به صورت ۲۴ ساعته و برخط مانیتور می‌شوند. از وضعیت فعالیت ماشین‌آلات گرفته تا مصرف لحظه‌ای آب، برق و گاز، همگی زیر ذره‌بین دیجیتال اپراتورها قرار دارند.
نکته جذاب و متمایز این مجموعه، طراحی و ساخت پیجرهای صنعتی هوشمند و نرم‌افزارهای مانیتورینگ توسط مهندسان داخلی کارخانه است. به‌محض کوچک‌ترین اخطار یا توقف در هر نقطه از خطوط، سیگنال هشدار به تیم فنی ارسال می‌شود تا در کوتاه‌ترین زمان ممکن رفع نقص صورت گیرد؛ سیستمی که بهره‌وری خطوط را به شکل چشمگیری افزایش داده است.
خودکفایی تکنولوژیک، رنگ‌های نانو و آزمایشگاه ISO 17025
یکی از نقاط عطف ایفاسرام، فاصله گرفتن از وابستگی‌های خارجی است. در شرایطی که بسیاری از صنایع به قطعات و رنگ‌های وارداتی وابسته‌اند، این مجموعه با راه‌اندازی واحدهای اختصاصی ساخت قالب، تعمیرات اساسی تجهیزات و حتی تولید فریت، لعاب و رنگ‌های نانو در داخل کارخانه، توانسته است محصولاتی تازه و باکیفیت روانه بازار کند. رنگ‌های تولید داخل برخلاف نمونه‌های وارداتی که دچار تاریخ انقضا می‌شوند، چسبندگی و دوام فوق‌العاده‌ای روی کاشی ایجاد می‌کنند.
در کنار این نوآوری‌ها، آزمایشگاه مجهز مجتمع با رعایت استانداردهای بین‌المللی ISO 17025، به عنوان سدی محکم در برابر خروج محصولات فاقد کیفیت عمل کرده و مسیر صادرات به بازارهای سخت‌گیرانه اروپایی را هموار ساخته است.
مهر تایید ناظران استاندارد بر اصالت کیفیت
حضور سرکار خانم زهرا جعفری، مدیرکل استاندارد استان یزد، در جریان این بازدید میدانی، ابعاد دیگری از عیار صنعتی ایفاسرام را نمایان ساخت. وی با تاکید بر اینکه «کیفیت یک اتفاق نیست، بلکه ثمره برنامه‌ریزی هدفمند و استمرار در عمل است»، خاطرنشان کرد که نشان استاندارد اجباری تنها کف مطالبات قانونی است، اما واحدهای نمونه فراتر از این حداقل‌ها گام برمی‌دارند.
بر اساس آمارهای اعلام‌شده، از میان ۱۸ واحد متقاضی ارزیابی در سطح استان یزد، ۹ واحد توانستند عنوان واحد نمونه استاندارد را کسب کنند که ایفاسرام به نمایندگی از صنعت کاشی و سرامیک در این فهرست درخشید؛ افتخاری که گواهی بر زنجیره کنترل کیفیت از معدن تا خدمات پس از فروش است.
توسعه پایدار، مسئولیت اجتماعی و پیوند صنعت و دانشگاه
ایفاسرام تنها یک کارخانه تولیدی نیست، بلکه اکوسیستمی اجتماعی است. استقرار شعبه دانشگاه جامع علمی کاربردی در درون کارخانه، این امکان را برای کارگران فراهم کرده تا در کنار کار، به تحصیل و ارتقای مهارت‌های علمی خود بپردازند. همچنین اشتغال مستقیم دو هزار نفر، تردد روزانه حدود ۸۰ دستگاه تریلی و کامیون برای لجستیک، و سابقه دو دهه‌ای در امور خیرخواهانه، حمایت از بیماران، مدارس و مراکز توان‌بخشی، چهره‌ای مسئولیتی و مردمی از این مجموعه ترسیم کرده است.
واکاوی و تحلیل :
اول: بهینه‌سازی مصرف آب و بازچرخانی در اقلیم خشک
- مقدمه تحلیلی: در اقلیم خشک کویر، مدیریت منابع آب حیاتی‌ترین چالش صنعت است. ایفاسرام با ثبت میانگین مصرف ۲۰ تا ۲۵ لیتر آب به ازای هر مترمربع تولید و به‌کارگیری فیلترپرس‌ها و حوضچه‌های ته‌نشینی، گام‌های بلندی در جهت بازچرخانی فاضلاب صنعتی برداشته است.
- ارزیابی فنی: بازگرداندن پساب‌های تصفیه‌شده به چرخه تولید، علاوه بر کاهش فشار بر منابع آب زیرزمینی، هزینه‌های تمام‌شده را کاهش می‌دهد. پایش دیجیتال مصرف آب در اتاق کنترل، شفافیت زیست‌محیطی مجموعه را تقویت کرده است.
- چشم‌انداز آتی: استقرار سنسورهای هوشمند پیشرفته و ارتقای فناوری تصفیه‌خانه‌ها می‌تواند ایفاسرام را بیش از پیش به استانداردهای واقعی «صنعت سبز» نزدیک‌تر سازد.
دوم: خودکفایی مهندسی و رهایی از وابستگی وارداتی
- مقدمه تحلیلی: تجهیزات و مواد اولیه وارداتی همواره پاشنه آشیل صنایع کشور بوده‌اند. ایفاسرام با بومی‌سازی فرآیند ساخت قالب، ماشین‌آلات سنگین و تولید لعاب و رنگ‌های تخصصی نانو، استقلال عملیاتی چشمگیری به دست آورده است.
- ارزیابی فنی: تولید رنگ‌های تازه در داخل کارخانه، مشکل افت کیفیت و انقضای رنگ‌های وارداتی را حل کرده است. همچنین طراحی نرم‌افزارهای بومی نشانگر توانمندی تیم مهندسی داخلی است.
- چشم‌انداز آتی: تجاری‌سازی دستاوردهای واحد دانش‌بنیان شرکت می‌تواند آن را به صادرکننده فناوری ماشین‌آلات کاشی‌سازی در سطح منطقه تبدیل کند.
سوم: پایش هوشمند خطوط و اتوماسیون پیشگیرانه
- مقدمه تحلیلی: در خطوط تولید پیوسته ۲۱ گانه، مدیریت توقفات اضطراری حیاتی است. سیستم مانیتورینگ آنلاین اتاق کنترل مرکزی، امکان تشخیص زودهنگام خطاهای مکانیکی و انرژی را فراهم ساخته است.
- ارزیابی فنی: بهره‌گیری از پیجرهای تخصصی و اعزام فوری تیم‌های تعمیراتی، زمان توقف خط را به حداقل رسانده است. رصد لحظه‌ای مصرف برق و گاز به مدیریت انرژی در ساعات پیک کمک شایانی می‌کند.
- چشم‌انداز آتی: توسعه الگوریتم‌های هوش مصنوعی برای پیش‌بینی دقیق خرابی قطعات پیش از بروز حادثه (نگهداری پیش‌بینانه)، گام تکمیلی این اتاق فرمان خواهد بود.
چهارم: مسئولیت اجتماعی و پیوند تنگاتنگ صنعت با جامعه
- مقدمه تحلیلی: توسعه پایدار بدون توجه به ابعاد انسانی و جامعه محلی ناقص است. حضور دو هزار نیروی کار مستقیم و تداوم دو دهه‌ای کمک به مراکز درمانی، آموزشی و توان‌بخشی یزد، پشتوانه اجتماعی قوی برای کارخانه ساخته است.
- ارزیابی فنی: وجود شعبه دانشگاه علمی کاربردی در کارخانه، پیوند میان تئوری آکادمیک و مهارت عملی را مستحکم کرده و انگیزه نیروی انسانی را ارتقا داده است.
- چشم‌انداز آتی: تدوین گزارش‌های مدون مسئولیت اجتماعی بر اساس استانداردهای بین‌المللی، اعتبار مردمی این مجموعه را دوچندان خواهد کرد.
پنجم: تثبیت جایگاه صادراتی با اهرم استانداردهای بین‌المللی
- مقدمه تحلیلی: گواهی‌نامه ISO 17025 و کسب عنوان واحد نمونه استاندارد استان، مجوزی معتبر برای حضور قدرتمند در بازارهای منطقه‌ای و جهانی است.
- ارزیابی فنی: زنجیره کنترل کیفیت از دپوی خاک تا بسته‌بندی نهایی، اعتماد مشتریان خارجی را جلب کرده و از ریزش بازارهای صادراتی جلوگیری نموده است.
- چشم‌انداز آتی: حضور فعال‌تر در نمایشگاه‌های بین‌المللی و توسعه دیپلماسی تجاری، ارزآوری بیشتری را برای اقتصاد کشور به ارمغان خواهد آورد.
جمع‌بندی
مجتمع صنعتی ایفاسرام اردکان، تجلی اراده پولادین صنعتگران ایرانی در قلب کویر است. این مجموعه با ۲۱ خط تولید یکپارچه، اتکا به دانش بومی، اتاق کنترل هوشمند، آزمایشگاه‌های پیشرفته و تعهد به استانداردهای ملی و بین‌المللی، توانسته است استانداردهای تولید کاشی و سرامیک را ارتقا بخشد. تداوم این مسیر با تکیه بر نوآوری، حفاظت از منابع آب و مسئولیت اجتماعی، نام یزد و ایران را در بازارهای جهانی بیش از پیش جاودانه خواهد ساخت.