به نقل از خبر آنلاین، فاخره بهبهانی: دکتر فرزاد روشن‌ضمیر، متخصص تغذیه و رژیم‌درمانی، در یک گفت‌وگو می‌گوید: معمولاً، اما نه همیشه، افرادی که سطح ویتامین D طبیعی دارند، از وضعیت کلسترول بهتری برخوردارند. در مقابل، احتمال مشاهده سطح غیرطبیعی کلسترول در افرادی که با کمبود ویتامین D مواجه‌اند، بیشتر است. با این حال، این ارتباط لزوماً به معنای آن نیست که مصرف مکمل ویتامین D می‌تواند سطح کلسترول را بهبود بخشد.
ویتامین D یک ویتامین محلول در چربی است که نقش‌های مهمی در بدن ایفا می‌کند؛ از جمله کمک به جذب کلسیم، تقویت استخوان‌ها، کاهش التهاب و تأثیرگذاری بر نحوه پردازش کلسترول در بدن.
کلسترول نیز ماده‌ای ضروری برای عملکرد سلول‌های بدن است، اما افزایش بیش از حد آن در خون می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی را افزایش دهد. برخی مطالعات همچنین نشان داده‌اند که ویتامین D ممکن است بر اثربخشی داروهای استاتین، مانند آتورواستاتین و سیمواستاتین که برای کاهش کلسترول تجویز می‌شوند، تأثیر بگذارد.
مصرف بیش از حد ویتامین D چه عوارضی دارد؟
به گفته متخصصان، دریافت بیش از حد ویتامین D می‌تواند برای بدن مضر باشد. حداکثر مقدار قابل‌تحمل مصرف روزانه این ویتامین برای بیشتر بزرگسالان ۴۰۰۰ واحد بین‌المللی (IU) است؛ البته این مقدار با دوز درمانی تجویزشده از سوی پزشک متفاوت است.
مصرف بیش از اندازه مکمل ویتامین D ممکن است عوارضی مانند ریزش مو، تهوع، استفراغ، گیجی، کم‌آبی بدن و تشنگی شدید ایجاد کند. در موارد شدیدتر، افزایش بیش از حد کلسیم خون ناشی از مسمومیت با ویتامین D می‌تواند به تشکیل سنگ کلیه، آسیب یا نارسایی کلیه و اختلال در ضربان قلب منجر شود.
بنابراین، در صورت بالا بودن کلسترول خون، به‌ویژه زمانی که میزان آن از محدوده طبیعی خارج شده است، باید برای بررسی وضعیت و انتخاب روش درمانی مناسب به پزشک مراجعه کرد و از مصرف خودسرانه مکمل‌ها پرهیز داشت. پزشک ممکن است داروهای کاهنده کلسترول مانند استاتین‌ها را تجویز کند و در کنار آن، اصلاح رژیم غذایی و فعالیت بدنی منظم را توصیه کند.
آیا مکمل کلسیم به کاهش کلسترول کمک می‌کند؟
برخی مطالعات نشان داده‌اند که مکمل‌های کلسیم ممکن است در کاهش کلسترول خون مؤثر باشند. تحقیقات محدودی نیز نشان می‌دهند که مصرف کلسیم به‌تنهایی یا همراه با ویتامین D می‌تواند بر سطح چربی‌های خون و تری‌گلیسرید تأثیر بگذارد.
با این حال، تأثیر مکمل کلسیم بر پیشگیری از بیماری‌های قلبی و عروقی همچنان محل بحث است. برخی پژوهش‌ها هیچ تأثیر مشخصی برای این مکمل پیدا نکرده‌اند و حتی در بعضی مطالعات، احتمال افزایش خطر بیماری‌های قلبی، به‌ویژه در زنان یائسه، مطرح شده است.
به همین دلیل، نتایج متناقض تحقیقات نشان می‌دهد که نمی‌توان مکمل کلسیم را به‌عنوان یک روش قطعی برای کاهش کلسترول یا پیشگیری از بیماری‌های قلبی توصیه کرد و پیش از مصرف آن باید با پزشک مشورت شود.
کلسیم چگونه بر جذب کلسترول تأثیر می‌گذارد؟
یکی از فرضیه‌های مطرح‌شده این است که کلسیم می‌تواند با اتصال به اسیدهای صفراوی، اسیدهای چرب و کلسترول در روده کوچک، جذب آن‌ها را کاهش دهد و دفعشان را از طریق دستگاه گوارش افزایش دهد.
مقدار توصیه‌شده روزانه کلسیم المنتال برای بزرگسالان، بسته به سن و شرایط فرد، معمولاً بین ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ میلی‌گرم است. این مقدار تقریباً با میزان کلسیمی که در برخی مطالعات برای بررسی تأثیر آن بر چربی خون مورد توجه قرار گرفته، همخوانی دارد.
با این حال، تأمین کلسیم از طریق مواد غذایی به مصرف مکمل‌ها ترجیح داده می‌شود. شیر، پنیر، ماست، سبزیجات برگ سبز، کلم‌برگ، ماهی ساردین و برخی مرکبات از منابع غذایی کلسیم هستند. افرادی که به هر دلیل نمی‌توانند از لبنیات استفاده کنند، می‌توانند با مشورت متخصص از منابع غذایی جایگزین یا مکمل‌های کلسیم استفاده کنند.