به نقل از ایسنا، موضوع بیمه تأمین اجتماعی رانندگان سکوهای اینترنتی حمل بار و مسافر یکی از چالش‌برانگیزترین و در عین حال مهم‌ترین مطالبات شاغلان این حوزه در سال‌های اخیر بوده است.
برای سال‌ها، بزرگ‌ترین ابهام درباره بیمه این رانندگان، تعیین «کارفرما» بود. سازمان تأمین اجتماعی معتقد بود پلتفرم‌های این حوزه باید به عنوان کارفرما بخشی از حق بیمه را پرداخت کنند، اما شرکت‌های پلتفرمی استدلال می‌کردند که رابطه آنها با رانندگان، رابطه «کارگر و کارفرمایی سنتی» نیست، بلکه رابطه «واسطه‌گری و ارائه بستر نرم‌افزاری» است و رانندگان به نوعی پیمانکاران مستقل یا خویش‌فرما محسوب می‌شوند.
با این حال با پیگیری‌های دولت، وزارت کار و مجلس، تلاش‌هایی برای حل این خلأ قانونی انجام گرفت از جمله در پی مصوبات هیات وزیران، چارچوب‌هایی برای ورود رانندگان تاکسی‌های اینترنتی به جرگه بیمه‌های حمایتی مشابه بیمه رانندگان تاکسی سنتی یا بیمه‌های خویش‌فرما، مطرح و تصویب شد.
بر اساس آخرین پیگیری‌ها و آیین‌نامه‌های مصوب، مدل غالب برای بیمه این رانندگان معمولا به شکل بیمه‌های خویش‌فرما مثل مشاغل آزاد یا اختیاری است. در بحث سهم بیمه، به جای اینکه کل بار مالی به دوش پلتفرم‌ها بیفتد، مدل‌های ترکیبی یا پرداخت حق بیمه توسط خود راننده با تسهیلات یا تخفیف‌های دولتی مربوط به رانندگان حمل‌ونقل پیشنهاد شده است.
این کار مزایایی همچون بازنشستگی، ازکارافتادگی، فوت و خدمات درمانی تأمین اجتماعی را دارد اما با وجود تصویب کلیات اجرای کامل و سراسری این طرح با موانع و چالش‌هایی مثل بار مالی دولت و تأمین اجتماعی، تعیین احراز هویت و فعالیت مستمر و تغییر کاربری خودرو روبه‌رو بوده است.
در بحث یارانه بیمه رانندگان، تأمین منابع مالی برای سهم دولت همیشه یکی از موانع اصلی اجرای قوانین حمایتی رانندگان بوده است؛ از آنجا که بسیاری از رانندگان به صورت پاره‌وقت یا در چند پلتفرم مختلف کار می‌کنند، تفکیک اینکه چه کسی «راننده فعال و مستمر» محسوب می‌شود تا تحت پوشش یارانه یا تسهیلات بیمه‌ای قرار گیرد، کمی پیچیده است. یکی از الزامات سنتی بیمه رانندگان، تغییر کاربری خودرو از شخصی به عمومی یا ثبت به عنوان وسیله حمل‌ونقل عمومی است که می‌تواند روی هزینه‌های جانبی مثل بیمه شخص ثالث تأثیر بگذارد.
چندی قبل جلسه ستاد سازماندهی و راهبری فضای مجازی به ریاست محمدرضا عارف ـ معاون اول رئیس‌جمهور برگزار شد و در آن اصلاح آیین‌نامه اجرایی بند «چ» ماده ۲۸ قانون برنامه هفتم پیشرفت درباره «بیمه تأمین اجتماعی ارائه‌کنندگان خدمات حمل‌ونقل بار و مسافر از طریق سکوهای مجازی» مورد بررسی و تبادل نظر قرار گرفت.
در این جلسه معاون اول رئیس‌جمهور به سازمان تأمین اجتماعی دستور داد ظرف یک هفته پیشنهادهای خود را بر اساس قوانین این سازمان و حقوق اجتماعی افراد درباره بیمه ارائه‌کنندگان خدمات حمل‌ونقل بار و مسافر از طریق سکوهای مجازی ارائه کند تا بررسی شود.
این دستور در جریان بررسی اصلاح آیین‌نامه مذکور و پس از طرح پیشنهادهایی از جمله مطالعه الگوهای جهانی مشابه درباره اجباری یا اختیاری بودن بیمه و بررسی نظام بیمه‌ای شاغلان سکویی براساس الگوی سه‌جانبه تسهیلگر، کارپذیر و کارفرما صادر شد.
موضوع بیمه اجتماعی ارایه‌کنندگان خدمات حمل و نقل بار و مسافر از طریق سکوهای مجازی در اسفند ۱۴۰۳ از سوی معاون اول رئیس جمهور ابلاغ شد و پس از آن سازمان تامین اجتماعی اعلام کرد که با پیگیری‌های انجام شده و تصویب هیات وزیران، رانندگان سکوهای(پلتفرم) اینترنتی حمل بار و مسافر تحت پوشش خدمات بیمه تامین اجتماعی قرار می‌گیرند.
بر اساس این تصویب‌نامه سازمان تأمین اجتماعی مکلف است نسبت به پوشش بیمه‌ای مشمولان مطابق این آیین‌نامه و ماده واحده اصلاحی قانون بیمه اجتماعی رانندگان حمل و نقل بار و مسافر بین شهری مصوب ۱۳۸۸ و سایر شرایط مندرج در قانون تأمین اجتماعی مصوب ۱۳۵۴ اقدام کند. همچنین سازمان تأمین اجتماعی مکلف شده است دستمزد مبنای پرداخت حق بیمه برای مشمولان را مطابق با ماده ۳۵ قانون تأمین اجتماعی به صورت مقطوع تعیین کند.
بر مبنای این آیین‌نامه مقرر شده است به منظور توسعه و گسترش پوشش بیمه‌های اجتماعی و تسهیل در پوشش بیمه‌ای مشمولان، سازمان مجاز است حسب توافق با صاحبان سکوهای مجازی و اعلام موافقت بیمه شده، نسبت به پرداخت درصدی از سهم در آمد صاحبان هر سکو به عنوان حق بیمه سرانه اقدام کند، در این صورت معادل دریافتی از صاحبان سکوهای مجازی از حق بیمه مربوط کسر خواهد شد.
کمیسیون راهبری اقتصاد دیجیتال دی ماه سال گذشته با حضور وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات و اعضای کمیسیون برگزار شد و آیین‌نامه اجرایی مربوط به بیمه اجتماعی ارائه‌دهندگان خدمات حمل‌ونقل بار و مسافر از طریق سکوهای مجازی، به رأی اعضا گذاشته شد و با موافقت اعضا و همراهی نمایندگان سازمان تأمین اجتماعی به تصویب رسید. بر اساس این گزارش، موضوع بیمه کسب وکارهای نوین و فعالان سکوهای مجازی از جمله محورهای طرح بیست‌گانه تحول آفرین و توسعه‌ای سازمان تأمین اجتماعی است که در دستور کار سازمان قرار دارد و کارگروه ویژه‌ای به این منظور تعیین و پیگیری‌های لازم انجام شده است.
در حال حاضر رانندگان تاکسی‌های اینترنتی می‌توانند به صورت اختیاری یا در قالب مشاغل آزاد تامین اجتماعی (مشابه سایر مشاغل آزاد) خود را بیمه کنند اما طرح جامع و ویژه‌ای که با اختصاص یارانه دولتی یا سهم‌پردازی اجباری پلتفرم‌ها برای تمامی رانندگان اینترنتی پیاده‌سازی شود، همواره در حال رفت و برگشت بین دستگاه‌های دولتی، انجمن‌های صنفی و شرکت‌های پلتفرمی بوده و جزییات اجرایی دقیق آن برای همه رانندگان به طور کامل و یکدست فراگیر نشده است.