جام جهانی ۲۰۲۶ به قتلگاه مربیان حاضر در این رقابتها تبدیل شد. این رقابتها برای بسیاری از سرمربیان نیز پایان راه بود، چرا که تاکنون ۱۹ تیم حاضر در جام جهانی با سرمربیان خود قطع همکاری کردهاند.
به نقل از ایرنا، جام جهانی ۲۰۲۶ تنها با ثبت قهرمانی اسپانیا به پایان نرسید؛ این رقابتها آغازگر موجی از تغییرات روی نیمکت تیمهای ملی نیز بود. پایان نخستین جام جهانی ۴۸ تیمی، برای بسیاری از فدراسیونها به معنای آغاز یک پروژه جدید بود و نتایج ضعیف یا حتی ناکامی در رسیدن به اهداف از پیش تعیینشده، باعث شد تعداد قابل توجهی از مربیان از سمت خود کنار بروند یا قراردادشان تمدید نشود. بر اساس آخرین آمار، تاکنون ۱۹ تیم حاضر در جام جهانی با سرمربی خود قطع همکاری کردهاند و این روند همچنان ادامه دارد.
آلمان؛ حذف غیرمنتظره در یکهشتم و پایان کار ناگلزمان
قبل از شروع جام آلمان یکی از مدعیان اصلی جام محسوب میشد، اما این تیم به شکل ناباورانهای پس از صعود از مرحله گروهی در مرحله یکهشتم نهایی برابر پاراگوئه حذف شد. این نتیجه بسیار پایینتر از انتظارات بود و در نهایت یولیان ناگلزمان از هدایت مانشافت کنار رفت تا همکاری سه ساله او با فدراسیون فوتبال آلمان به پایان برسد.
پس از این تصمیم، فدراسیون فوتبال آلمان روند انتخاب سرمربی جدید را آغاز کرد. رسانههای آلمانی گزارش دادهاند که یورگن کلوپ اصلیترین گزینه برای هدایت مانشافت است و مذاکرات اولیه میان طرفین انجام شده. کلوپ که در حال حاضر به عنوان مدیر جهانی فوتبال مجموعه ردبول فعالیت میکند، در جریان جام جهانی نیز به عنوان کارشناس تلویزیونی حضور داشت و گفته میشود به توافق با فدراسیون فوتبال آلمان نزدیک شده است.
پرتغال؛ پایان همکاری با روبرتو مارتینس
پرتغال با کریستیانو رونالدو و همه حواشی که سایر بازیکنان این تیم ایجاد کرده بودند در نهایت نتوانست از مرحله یکهشتم نهایی عبور کند و برابر اسپانیا حذف شد. حذف مقابل قهرمان مسابقات باعث نشد انتقادها از عملکرد تیم کاهش پیدا کند و در نهایت روبرتو مارتینس جای خود را به ژرژ ژسوس سرمربی النصر عربستان داد. این مربی اسپانیایی از سال ۲۰۲۳ در این سمت فعالیت میکرد.
هلند؛ خداحافظی کومان پس از شکست غیرمنتظره
رونالد کومان نیز پس از پایان کار هلند در جام جهانی، از سمت خود کنارهگیری کرد. تیم ملی هلند پس از صعود از مرحله گروهی، در مرحله یکهشتم نهایی مقابل مراکش و در ضربات پنالتی شکست خورد و از دور مسابقات کنار رفت. این ناکامی در نهایت به پایان دومین دوره حضور کومان روی نیمکت نارنجیپوشان انجامید.
کومان هنگام اعلام تصمیم خود، علاوه بر نتایج جام جهانی، به شرایط شخصی و وضعیت سلامتی همسرش نیز اشاره کرد و تأکید داشت که در مقطع فعلی، مسائل مهمتری نسبت به فوتبال در زندگیاش وجود دارد.
اروگوئه؛ حذف زودهنگام و پایان دوران بیلسا
مارسلو بیلسا نیز پس از پایان جام جهانی از هدایت تیم ملی اروگوئه کنار رفت. اروگوئه که با امید زیادی پا به این رقابتها گذاشته بود، نتوانست از مرحله گروهی صعود کند و حذف زودهنگام این تیم، انتقادهای زیادی را متوجه کادر فنی کرد. در نهایت بیلسا پس از حدود سه سال حضور روی نیمکت اروگوئه، به همکاری خود با فدراسیون فوتبال این کشور پایان داد.
در طول مسابقات نیز گزارشهایی درباره اختلافات داخلی و نحوه مدیریت بازیکنان از سوی بیلسا منتشر شده بود؛ موضوعی که در کنار نتایج ضعیف، زمینهساز پایان همکاری این سرمربی آرژانتینی با تیم ملی اروگوئه شد.
اکوادور و پایان همکاری با مربی آرژانتینی
سباستین بکاسسه نیز پس از پایان همکاریاش با تیم ملی اکوادور، از این تیم جدا شد. اکوادور پس از صعود از مرحله گروهی، در مرحله یکشانزدهمنهایی با شکست ۲ بر صفر مقابل مکزیک از گردونه رقابتهای جام جهانی کنار رفت و با پایان قرارداد این سرمربی آرژانتینی، دو طرف تمایلی به ادامه همکاری نشان ندادند.
بکاسسه که از سال ۲۰۲۴ هدایت اکوادور را برعهده داشت، موفق شد این تیم را به جام جهانی برساند، اما حذف در نخستین دیدار مرحله حذفی باعث شد دوران حضور او روی نیمکت اکوادور با پایان قراردادش به اتمام برسد.
خداحاظی کیروش با غنا
کارلوس کیروش نیز پس از پایان کار غنا در جام جهانی، از هدایت این تیم کنارهگیری کرد. غنا پس از صعود از مرحله گروهی، در مرحله یکهشتم نهایی برابر کلمبیا شکست خورد و از دور رقابتها کنار رفت. کیروش که تنها چند ماه پیش از آغاز جام جهانی هدایت این تیم را برعهده گرفته بود، اندکی پس از این حذف، پایان همکاری خود با فدراسیون فوتبال غنا را اعلام کرد.
این سرمربی پرتغالی فرصت محدودی برای آمادهسازی غنا در اختیار داشت، اما ناکامی در ادامه مسیر جام جهانی باعث شد دوران حضورش روی نیمکت این تیم خیلی زود به پایان برسد.
کرواسی؛ پایان یک نسل با دالیچ
زلاتکو دالیچ که طی سالهای اخیر کرواسی را به یک نایبقهرمانی و یک مقام سومی جهان رسانده بود، این بار نتوانست موفقیتهای گذشته را تکرار کند. کرواسی در مرحله یکشانزدهم نهایی مقابل پرتغال مغلوب شد و خیلی زود از رقابتهای حذفی کنار رفت. در نهایت دالیچ پس از پایان مسابقات از سمت خود کنار رفت تا دوران یکی از موفقترین مربیان تاریخ فوتبال این کشور خاتمه پیدا کند. تحت هدایت او، تیم ملی کرواسی نایبقهرمان جام جهانی ۲۰۱۸ شد و در سال ۲۰۲۲ به مقام سوم رسید.
فرانسه؛ پایان مأموریت دشان
فرانسه با هدایت دیدیه دشان تا مرحله نیمهنهایی پیش رفت اما نتوانست برای سومین دوره متوالی راهی فینال شود. دشان که پیش از جام جهانی نیز اعلام کرده بود این مسابقات آخرین حضورش روی نیمکت فرانسه خواهد بود، پس از پایان رقابتها رسماً از سمت خود جدا شد.
انگلیس؛ جدایی توخل با وجود حضور در جمع مدعیان
انگلیس یکی دیگر از تیمهایی بود که با وجود عملکرد قابل قبول، تغییر سرمربی را تجربه کرد. توماس توخل پس از پایان رقابتها از هدایت سهشیرها کنار رفت و انگلیس نیز وارد چرخه جدیدی شد. انگلیس در این رقابتها بعد از برتری مقابل فرانسه توانست رتبه سوم را کسب کند.
بلژیک؛ حذف و پایان همکاری با رودی گارسیا
بلژیک یکی از همگروههای ایران در این رقابتها نیز پس از حذف از جام جهانی، همکاری با رودی گارسیا را خاتمه داد. عملکرد نهچندان امیدوارکننده نسل جدید فوتبال بلژیک باعث شد مدیران این فدراسیون تصمیم به تغییر کادر فنی بگیرند. شیاطین سرخ حتی با ۲ مرحله صعود و برتری مقابل سنگال و آمریکا در برابر اسپانیا با نتیجه ۲ بر یک مغلوب شدند.
مکزیک؛ صعود خوب اما پایان همکاری
به گفته بسیاری از کارشناسان، مکزیک بهترین تیم میزبان این رقابتها بود. این تیم برخلاف بسیاری از دورههای اخیر عملکرد قابل قبولی داشت و حتی تا مرحله یکچهارم نهایی پیش رفت، اما خاویر آگیره که از قبل تصمیم به پایان همکاری گرفته بود، پس از مسابقات و حذف دراماتیک مقابل انگلیس از هدایت تیم ملی کشورش کنار رفت.
اخراج پتکوویچ، یک ماه پس از تمدید قرارداد با الجزایر
ولادیمیر پتکوویچ نیز پس از ناکامی الجزایر در جام جهانی ۲۰۲۶، از هدایت این تیم کنار رفت. این در حالی بود که فدراسیون فوتبال الجزایر تنها یک ماه پیش از آغاز مسابقات، قرارداد او را برای دو سال دیگر تمدید کرده بود. شکست مقابل سوئیس در مرحله حذفی و حذف از رقابتها، در نهایت مدیران فدراسیون را به این نتیجه رساند که به همکاری با این سرمربی سوئیسی پایان دهند.
فدراسیون فوتبال الجزایر نیز بلافاصله روند انتخاب جانشین را آغاز کرد و بر اساس گزارش رسانههای این کشور، اریک شل، سرمربی تیم ملی نیجریه، یکی از گزینههای اصلی برای هدایت «روباههای صحرا » به شمار میرود.
سنگال؛ خداحافظی با پاپ تیاو
تغییر بعدی روی نیمکت تیمهای ملی به سنگال مربوط میشود. فدراسیون فوتبال این کشور پس از بررسی عملکرد تیم در جام جهانی، به همکاری خود با پاپ تیاو و اعضای کادر فنی پایان داد و اعلام کرد نتایج بهدستآمده با انتظارات این فدراسیون همخوانی نداشته است.
تیاو که پیش از این سنگال را به جام جهانی ۲۰۲۶ رسانده و این تیم را تا دیدار نهایی جام ملتهای آفریقا ۲۰۲۶ هدایت کرده بود، در جام جهانی نیز عملکرد قابل قبولی تا مرحله حذفی داشت. با این حال، شکست تلخ برابر بلژیک در مرحله یکهشتم نهایی سرنوشت نیمکت او را تغییر داد. سنگال در آن مسابقه تا دقایق پایانی با دو گل از حریف پیش بود، اما با بازگشت بلژیک، بازی به وقتهای اضافه کشیده شد و در نهایت با شکست ۳ بر ۲ از دور رقابتها کنار رفت؛ نتیجهای که در نهایت به پایان همکاری تیاو با فدراسیون فوتبال سنگال انجامید.
تیمهایی که در مرحله گروهی قربانی شدند
بخش زیادی از تغییرات مربوط به تیمهایی بود که حتی از مرحله گروهی صعود نکردند. اسکاتلند با استیو کلارک، کرهجنوبی با هونگ میونگبو، اردن با جمال سلامی، جمهوری چک با میروسلاو کوبک، تونس با صبری لموشی، پاناما با کریستینسن، همگی پس از حذف زودهنگام با تغییر روی نیمکت مواجه شدند. در مورد تونس حتی تغییر سرمربی در جریان مسابقات نیز رخ داد و هروه رنار جایگزین لاموشی شد، اما او نیز پس از پایان جام از سمت خود کنار رفت.
با وجود موج گسترده تغییرات روی نیمکت تیمهای ملی، شرایط در فوتبال ایران مسیر متفاوتی را طی کرد. تیم ملی ایران پس از سه تساوی در مرحله گروهی و ناکامی در صعود به دور حذفی، بدون کسب پیروزی از جام جهانی خداحافظی کرد، اما برخلاف بسیاری از کشورهای حاضر در این رقابتها، نه تغییری در کادر فنی ایجاد شد و نه مسئولیت ناکامی بهطور مستقیم از سوی سرمربی پذیرفته شد. امیر قلعهنویی در اظهارات پس از مسابقات، بیش از آنکه به مسائل فنی بپردازد، بر عواملی مانند تصمیمات داوری، فشارهای بیرونی و شرایط خارج از زمین مسابقه بهعنوان دلایل حذف تیم تأکید کرد.
مرور اتفاقات جام جهانی نشان میدهد بسیاری از فدراسیونها، ناکامی در این تورنمنت را نقطه پایان یک پروژه تلقی کردهاند. برخی مربیان مانند دشان یا آگیره طبق برنامه قبلی از سمت خود کنار رفتند، اما در بیشتر موارد، حذف زودهنگام یا ناکامی در تحقق اهداف تعیینشده، عامل اصلی تغییرات بود. در مقابل، تیمهایی مانند آرژانتین، استرالیا، ایران، برزیل، کانادا، کلمبیا، کنگو، کوراسائو، مصر، انگلیس، عراق، ژاپن، ساحل عاج، کیپورد، مراکش، نیوزیلند، نروژ، اتریش، قطر، اسپانیا، ترکیه، آمریکا، ازبکستان، سوئد، سوئیس و پاراگوئه همچنان سرمربیان خود را حفظ کردهاند، هرچند در برخی کشورها بحث درباره آینده نیمکت ملی همچنان ادامه دارد.